KUSTODIA

Historia

Franciszkańska misja w Ziemi Świętej szczyci się tym, że została założona przez samego św. Franciszka, który na kapitule generalnej Zakonu 14 maja 1217 roku w kościółku Matki Boskiej Anielskiej pod Asyżem polecił, aby wysłać na Bliski Wschód brata Eliasza wraz z paroma współbraćmi. Wówczas powstała wewnątrz Zakonu tak zwana Prowincja Zamorska („Ultramarina”), która swoim zasięgiem obejmowała wszystkie kraje wschodniego basenu Morza Śródziemnego: od Grecji po Egipt, w tym również Palestynę.

Sam Biedaczyna z Asyżu odwiedził Palestynę w 1219 roku. Wówczas spotkał się z sułtanem Egiptu Melek el-Kamelem, od którego otrzymał specjalny „firman” umożliwiający jemu i braciom podróżowanie po terytoriach będących pod władzą muzułmanów.

Od XIII wieku Bracia Mniejsi otrzymali od władz muzułmańskich pozwolenie do swobodnego nawiedzania miejsc świętych (jeszcze bez praw własności).

W 1263 roku „Zamorską Prowincję Ziemi Świętej” ograniczono do terytorium Cypru, Syrii, Libanu i Palestyny, dzieląc ją na jednostki terytorialne zwane „kustodiami”.

Dzięki zabiegom dyplomatycznym i finansowym króla Neapolu Roberta Andegaweńskiego i jego żony Sancji, sułtan Egiptu Melek en-Naser Mohammed w 1333 roku przyznał franciszkanom Wieczernik i prawo do odprawiania nabożeństw w bazylikach Bożego Grobu w Jerozolimie i Bożego Narodzenia w Betlejem.

Papież Klemens VI, w bullach: „Gratias agimus” oraz „Nuper carrissimae” z 21 listopada 1342 roku, potwierdził franciszkanów jako oficjalnych przedstawicieli Kościoła katolickiego w miejscach świętych Palestyny, nadając Kustodii Ziemi Świętej charakter jednostki międzynarodowej.

W roku 1517 najwyższe władze Zakonu Braci Mniejszych przyznały Kustodii Ziemi Świętej pełną niezależność.

Ważniejsze daty z ponad siedmiowiekowej historii Kustodii Ziemi Świętej

 

1217

pierwsi franciszkanie przybywają do Ziemi Świętej.

1219

św. Franciszek nawiedza Palestynę.

1229

franciszkanie osiedlają się w Jerozolimie (okolice V Stacji Drogi Krzyżowej)

1333

dokument sułtana, który pozwala na osiedlenie się Braci Mniejszych w Wieczerniku oraz sprawowanie liturgii w bazylikach Grobu Bożego i Bożego Narodzenia.

1335

powstaje klasztor przy Wieczerniku.

1342

papież Klemens VI oficjalnie potwierdza i uznaje prawa franciszkanów w miejscach świętych. Początek prawnego istnienia Kustodii Ziemi Świętej.

1347

franciszkanie zamieszkują przy bazylice Narodzenia Pańskiego w Betlejem.

1363

przejęcie na własność Grobu Matki Bożej (franciszkanie są zmuszeni do opuszczenia tego miejsca w 1757 r.).

1392

franciszkanie otrzymują prawo do odprawiania liturgii w Grocie Getsemani, która znajduje się w pobliżu Ogrodu Oliwnego.

1485

nabycie miejsca Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Ain Karem (kościół wybudowano w 1621 r.).

1551

franciszkanie siłą wyrzuceni z Wieczernika.

1557

nową siedzibą Kustodii zostaje klasztor Najświętszego Zbawiciela w Starej Jerozolimie.

1620

otrzymanie prawa własności Groty Zwiastowania w Nazarecie (kościół zostaje wzniesiony w 1730 r.).

1631

franciszkanie otrzymują na własność Górę Tabor (pierwsza kaplica pochodzi z 1736 r.).

1641

początek negocjacji dla pozyskania sanktuarium w Kanie Galilejskiej, które zakończyły się pozytywnie dopiero w 1879 roku (kościół wybudowano w 1880 r.).

1666

rozpoczęcie zabiegów o pozyskanie Ogrodu Oliwnego, zakończone jego nabyciem w 1681 roku (aktualna bazylika Agonii została wybudowana w latach 1919-1924).

1679

Kustodia nabywa prawo własności sanktuarium Nawiedzenia św. Elżbiety w Ain Karem (obecny kościół został wybudowany w latach 1938-1940).

1745

nabycie ruin (z epoki krzyżowców) sanktuarium św. Józefa w Nazarecie (pierwsza kaplica pochodzi z 1754 r., zaś obecny kościół został zbudowany w latach 1911-1914).

1836

w Jerozolimie zostały nabyte ruiny sanktuarium Biczowania (kaplica została wzniesiona w 1839 r.).

1861

Sługa Boża, markiza Paulina Nicolay przekazuje Kustodii sanktuarium w Emaus (kościół został wybudowany w 1901 r.).

1878

w Naim (w pobliżu Góry Tabor) zostaje nabyty teren pod kaplicę, której budowa została ukończona w 1880 roku.

1880

Kustodia uzyskuje sanktuarium w Betfage, czyli początek uroczystego wjazdu w Niedzielę Palmową (w 1883 r. powstaje kaplica).

1889

Bracia Mniejsi wchodzą w posiadanie: V Stacji Drogi Krzyżowej, sanktuarium "Dominus Flevit" (Pan zapłakał) w Jerozolimie, terenu w Tabgha (miejsce Prymatu św. Piotra) oraz ruin w Magdala nad Jeziorem Galilejskim.

1894

nabycie terenu w Kafarnaum. W 1921 roku odkopano ruiny dawnego miasta, zrekonstruowano starożytną synagogę i dom św. Piotra, nad którym wybudowano Memoriał św. Piotra Apostoła (konsekrowany 29 czerwca w 1990 r.).

1909

pomyślne zakończenie starań o otrzymanie Pola Pasterzy (Beit Sahur) koło Betlejem (kaplica została wybudowana w latach 1953-1954).

1932

Góra Nebo (miejsce śmierci Mojżesza) przechodzi w posiadanie Kustodii.

1933

nabycie miejsca Chrztu Jezusa w Jordanie.

1936

w Jerozolimie, w bezpośrednim sąsiedztwie Wieczernika i dawnego klasztoru powstaje konwent „przy Wieczerniku”.

1950

sanktuarium w Betanii przechodzi w ręce franciszkanów (kościół wybudowano w 1952 r.).

2001

powrót franciszkanów (od 1978 r. oddany w dzierżawę francuskiej wspólnocie mnichów) do Pustelni św. Jana Chrzciciela w pobliżu Ain Karem (klasztor wybudowany w 1923 r.).

BULLA PAPIESKA POWOŁUJĄCA
DO ISTNIENIA KUSTODIĘ
 
 PIECZĘĆ Z HERBEM KUSTODII
 
wydawnictwo
NAJNOWSZY NUMER 4 (92) 2017
SPIS TREŚCI:

Pępek świata 
Jerozolima – centrum ziemi

Nikodem Gdyk

Betania
Barbara Szczepanowicz

Księga Koheleta
Piotr Blajer

Józef Flawiusz
Krzysztof Miller

Eucharystia w Ziemi Świętej.
Św. Jan Damasceński.
Doktor Kościoła na wschodzie

Jan Józef Janicki

Jan Polak (Poloner)
Celestyn M. Paczkowski

Jabne
Mariusz Rosik

Literatura Hechaloty
Tomasz Jelonek

Ubajd Zakani
Kamil Szadkowski

Neftali
Mirosław Jasinski

PANORAMA

Nowy patriarcha malechicki
Nagroda im. Karskiego dla franciszkanina
"Hora Sancta" w Getsemani
Szlakiem Świętej Rodziny
Skarb rodziny Khalidi
Rosyjska enklawa