// AKTUALNOŚCI

10 lipca 2025

Nominacja nowego kustosza Ziemi Świętej

Swoją misję w Ziemi Świętej po dziewięciu latach zakończył kustosz o. Francesco Patton. Następcą został jego imiennik, również pochodzący z Włoch, o. Francesco Ielpo. Ojciec Święty Leon XIV pod koniec czerwca zatwierdził ten wybór. O. Francesco Ielpo jako kustosz Ziemi Świętej przyjął także oficjalny tytuł gwardiana Góry Syjon i Grobu Świętego w Jerozolimie.

Chociaż nowo wybrany kustosz pochodzi z południa Włoch, jednak pracował na północy Półwyspu Apenińskiego. Należy do prowincji św. Antoniego Braci Mniejszych w Padwie. Skończył 55 lat. Habit franciszkański przyjął w 1993, a śluby wieczyste złożył 5 lat później. W tym roku przypada srebrny jubileusz jego kapłaństwa, gdyż przyjął święcenia prezbiteratu 10 czerwca 2000 roku. Przez ostatnie trzy lata pełnił posługę jako delegat Kustosza Ziemi Świętej we Włoszech (z siedzibą w Rzymie). Wcześniej przez kilka lat pełnił funkcję komisarza Ziemi Świętej w Lombardii i całych północnych Włoszech. Od 2014 roku był także w radzie kierującej Stowarzyszeniem „Pro Terra Sancta”. Są to jednak najnowsze etapy jego życiorysu i pracy w zakonie Braci Mniejszych. Wcześniej, a ściślej w latach 1997 – 2010, był dyrektorem prywatnego liceum prowadzonego przez franciszkanów w Brescii. W latach 2006-2010 działał we włoskiej Krajowej Radzie FIDAE (Federacji Instytutów Działalności Edukacyjnej). Pełnił także funkcję definitora (doradcy) w prowincji lombardzkiej. W 2010 r. przeniósł się do Varese, gdzie do 2013 r. był proboszczem parafii św. Antoniego z Padwy. Został mianowany wizytatorem generalnym prowincji Puglii - Molise. Potem pełnił tę samą posługę w Kampanii, Bazylikacie i Kalabrii. O. Ielpo stanął tam przed wieloma wyzwaniami, gdyż jego głównym zadaniem była reorganizacja struktury zakonu na południu Włoch.

Generał zakonu Braci Mniejszych o. Massimo Fusarelli w liście dołączonym do oficjalnej nominacji o. Francesco Ielpo na kustosza pisał między innymi: „Kieruję [najpierw] życzenia owocnej posługi. Realizowanie tego zadania staje się przez to mniej uciążliwe, także ze względu na praktyczną i przekonującą współpracę ze wszystkimi. Szczere podziękowanie w imieniu własnym i całego Zakonu kieruję do o. Francesco Patton, który przez dziewięć lat służył misji Ziemi Świętej jako kustosz. Uczył się jej, poznawał, by umiłować tę misję i służyć jej, przechodząc przez okres pandemii Covid, a dziś [w sytuacji] tragicznej wojny”. Słowa pozdrowienia do nowego kustosza skierował także kard. Pierbattista Pizzaballa. Podziękował on jednocześnie składającemu urząd w kustoszowi za podejmowane wysiłki.

W swoim pierwszym przesłaniu o. Ielpo powiedział: „Odczuwam ogromną dysproporcję pomiędzy zadaniem, które zostało mi powierzone, a moją własną osobą. To zadanie tak ogromne, że uginają się pode mną nogi. Jednak przeżywam ten moment w duchu służby Kościołowi”. W pierwszym wywiadzie udzielonym portalowi „Terra Sancta News” jako kustosz – nominat. O. Francesco powiedział z kolei: „Nie starałem się ani nie prosiłem, by mi dano tę posługę (tj. kustosza). Wyraziłem zgodę, ponieważ jestem przekonany, że w wypełnianiu swego posłannictwa nie będę sam. Będą ze mną liczni bracia żyjący w Ziemi Świętej, którzy stanowią prawdziwe bogactwo dla zakonu i dla tych miejsc. Ponadto odczucie, które mi towarzyszy, pozostawia bardzo szeroką przestrzeń dla działania samego Boga przeze mnie. To powód, dla którego odpowiedziałem pozytywnie na daną mi propozycję”. Gdy zapytano z kolei o. Francesco, czy rozważał odpowiedź negatywną stwierdził, że w takich momentach zawsze nasuwają się podobne myśli. „Mam świadomość że moje życie bardzo się skomplikowało i zmieniło. Muszę jednak stanąć przed Ukrzyżowanym, który przecież nie miał spokojnego i łatwego życia”. Swoją funkcję o. Francesco obejmuje w momencie bardzo dramatycznym dla Bliskiego Wschodu. Podkreśla jednak, że nikt w tej sytuacji nie ma gotowego rozwiązania. Dodaje także: „Myślę o św. Franciszku z Asyżu który w 1219 roku, a więc ponad 800 lat temu, dotarł [na Bliski Wschód] podczas otwartych walk pomiędzy krzyżowcami i muzułmanami. Poszedł tam bez oręża, bezbronny, tylko z przesłaniem głoszącym, że jest alternatywa dla wojny - to spotkanie. Myślę więc, że nasza obecność w Ziemi Świętej powinna być pokorna, dyskretna i pokojowa. To my [franciszkanie] jesteśmy wezwani, aby nieść przesłanie, które Kościół nam powierzył i teraz przekazał przez ręce papieża Leona XIV”. Kustosz – elekt, zapytany o to, kiedy uda się do Ziemi Świętej, odpowiedział, że za około miesiąc (a więc na przełomie lipca i sierpnia). Wiąże się to z faktem, że kończy wówczas posługę jako wizytator franciszkanów na południu Włoch. Potem już może udać się do Ziemi Świętej. Z objęciem nowej funkcji wiążą się także określone zwyczaje i ryty religijne: uroczyste ingresy, liturgie pontyfikalne i oficjalne spotkania. To jeszcze kwestia przyszłości. Kadencja kustosza trwa sześć lat i może być odnowiona na kolejne trzy lata. W wyjątkowych przypadkach, gdy większość braci wyrazi takie życzenie, a Kuria Generalna Zakonu uzna to za uzasadnione, jego mandat może być przedłużony na kolejne trzy lata.

Statuty, które regulowały funkcjonowaniem Kustodii Ziemi Świętej aż do lat 80-tych XVII wieku, zostały zatwierdzone w 1746 roku przez papieża Benedykta XIV (breve „In Supremo”). Zgodnie tamtymi ustaleniami, kustosz, który tradycyjnie był zawsze Włochem, na mocy prawa musiał być tej narodowości. Tylko w sporadycznych przypadkach wybierano kustoszów innych narodowości: o. Marcina z Aragonii (1375 r.), o. Gerarda z Akwitanii (1392 r. ) i o. Mauro z Hiszpanii (1501 r.). Zgodnie z tymi statutami wikariusz kustodialny był narodowości francuskiej, a ekonom (prokurator) zawsze hiszpańskiej. Po zreformowaniu statutów, Kustosz Ziemi Świętej może być każdej narodowości, a wikariusz kustodialny, aby zagwarantować charakter międzynarodowy wspólnoty, powinien należeć do innej grupy językowej. Na terenie Kustodii Ziemi Świętej i w jej placówkach na całym świecie posługuje blisko 300 zakonników, należących do ponad 20 narodowości. Na Bliskim Wschodzie franciszkanie zarządzają 77 klasztorami i sanktuariami, współpracując również z różnymi zgromadzeniami zakonnymi (głównie żeńskimi) i Patriarchatem Jerozolimskim.
(opr. M.C. Paczkowski OFM)