// AKTUALNOŚCI

29 września 2025

Powrót figury Chrystusa

Po ponad dwu i pół latach nastąpiło umieszczenie odnowionej figury Chrystusa w kaplicy Skazania przy Drodze Krzyżowej. To teren klasztoru Biczowania w Jerozolimie, usytuowanego przed łukiem zwanym „Ecce Homo”. Według tradycji to tam Piłat ukazał ludowi ubiczowanego Chrystusa i wypowiedział słowa „Oto człowiek” (J 19,5). W obrębie franciszkańskiego klasztoru Biczowania są dwie kaplice upamiętniające wydarzenia ewangeliczne: Biczowanie Jezusa oraz Skazanie Go na śmierć i włożenie krzyża na Jego ramiona. W lutym 2023 r. około czterdziestoletni mężczyzna wtargnął do drugiej z tych kaplic, po czym przewrócił i poważne uszkodził znajdującą się w niej drewnianą figurę Chrystusa. Sprawca został obezwładniony najpierw przez portiera, a potem przekazany funkcjonariuszom izraelskim. „Nie możemy czcić posągów fałszywych bogów w Jerozolimie” – miał wykrzykiwać w trakcie dokonywania aktu wandalizmu. Od razu rozpowszechniono wiadomość, że był to „niestabilny psychicznie” ekstremista pochodzenia żydowskiego, który przybył z USA. Izraelska policja zapewniła niezwłocznie, że „bardzo poważnie traktuje szkody wyrządzone instytucjom i miejscom religijnym [oraz] będzie działać z determinacją przeciwko przemocy i wandalizmowi w świętych miejscach wszystkich religii”.

Do dziś te wspomnienia pozostają żywe, gdyż ta profanacja w czasie poprzedzającym Wielki Post bardzo dotknęła chrześcijan. S. Mary George wspomina „ból i żal z powodu powalonej na ziemię i zniszczonej rzeźby [Zbawiciela]. Teraz natomiast pojawiła się radość. I to z bardzo konkretnego powodu: powrotu tej statuy”. Wikariusz Kustodii Ziemi Świętej o. Ulise Zarza sprawował w kaplicy Skazania uroczyste pierwsze nieszpory Uroczystości Podwyższenia Krzyża Świętego. W wigilię tego szczególnego w Świętym Mieście święta zgromadzili się w kaplicy Skazania zakonnicy franciszkańscy i wielu wiernych, by powitać odnowioną figurę Chrystusa – „Ecce Homo”. Uroczystość przebiegła w klimacie modlitewnym, a liturgia niejako przemieniła ból i zaskoczenie pamiętnego lutowego dnia w czas nadziei całej wspólnoty franciszkańskiej i wiernych. Przywrócono do kultu wiernych sugestywną rzeźbę „Ecce Homo”, stanowiącą punkt odniesienia dla pielgrzymów, którzy podążają Drogą Krzyżową.

Odnowienia i naprawy figury dokonał hiszpański konserwator i artysta Pedro Escudero. Wymagało to cierpliwej pracy i kompetencji. Przez dwa miesiące, dzień po dniu, rekonstruował on brakujące części. Escudero musiał wzmocnić połamane nogi i odnowić oryginalny kolory. Po mozolnym i delikatnym procesie odnawiania, rzeźba wreszcie mogła wrócić na swoje miejsce. Nie było to pierwsze doświadczenie konserwatora hiszpańskiego w tego typu pracach. Już rok wcześniej odnawiał cenne, zabytkowe dzieła jubilerskie przeznaczone do muzeum historycznego Kustodii Ziemi Świętej. Tym razem wyzwanie było innego rodzaju: nie chodziło tylko, by odzyskać historyczny obiekt, ale by przywrócić szacunek dla świętego wizerunku, który został sprofanowany „Myślałem, że nie starczy mi czasu - mówił Escudero - ale w końcu zobaczyłem radość wielu osób. To pięknie mieć świadomość, że nawet jeśli jedna osoba podniosła rękę na figurę Chrystusa, to jednak o wiele więcej ludzi przychodzi teraz tutaj, by czcić Zbawiciela”.

Sprawcę czynu uznano za niepoczytalnego i nie został on pociągnięty do odpowiedzialności. Koszty rekonstrukcji rzeźby spadły więc na Kustodię Ziemi Świętej. Fundusze pochodziły także od dobrodziejów z włoskiej fundacji „Zaccaria”. Przełożony franciszkańskiej wspólnoty Grobu Świętego o. Giuseppe Gaffurini podkreślił, że figura „Ecce Homo” nie tylko jest świadectwem ran i rozdarcia przeszłości. „Zawsze, gdy wpatrujemy się w wizerunek „Ecce Homo” słyszymy słowa [Piłata]: „Oto człowiek”. To nie wydanie wyroku, ale objawienie zamysłów Boga wobec człowieka”. Gdy sprofanowany przez akt wandalizmu wizerunek Chrystusa powrócił na swoje miejsce 13 września 2025 r., stał się jeszcze bardziej wyrazistym symbolem sanktuarium Skazania. Był to istotnie bardzo oczekiwany i znaczący powrót jednego z ważnych jerozolimskich wizerunków Zbawiciela.
(opr. M.C. Paczkowski OFM)